Soğan(Allium Cepa)

Soğan Hakkında Genel Bilgi

Soğan, Amaryllidaceae familyası ve Allium L. Türü içinde yer almaktadır. Ana vatanı Batı Asya olan soğan bitkisi, tarihi kaynaklarda insanların soğanı tüketmesinin Mısırlılar dönemine denk uzandığı görülmektedir. Soğan kullanım alanı çok fazla olan bitkilerin başında geldiğinden üretim miktarı diğer bitki türlerine göre daha fazladır. Türkiye’de her yıl ortalama 105.000 ha alanda 2.100.000 ton kuru soğan üretimi yapılma olup buna ek olarak 235.000 tonda taze soğan üretimi yapılmaktadır. Türkiye’de soğan üretimi yoğun olarak Trakya, Çukurova, Güneydoğu, İç Anadolu ve Ege bölgelerinde yapılmaktadır. Genel olarak iki yıllık bitkiler arasında yerini alan soğan bitkisi, birinci yıl yumru ikinci yıl ise tohum oluşmaktadır. Soğan, içerdiği vitaminler yanında mineral maddeler ve diğer besleyici maddelerden ötürü üretim ve tüketim miktarı düzenli olarak artan bitkiler arasındadır.

Soğan Yetiştiriciliğinde Ekolojik İstekler

Bitki bilhassa erken olgunlaşma döneminde serin havaya gereksinim duyar. Baş bağlama ve başın büyümesi için ise sıcaklığın yüksek olması elzemdir. Erken gelişme evresinde sıcaklığın 12.5 -13.0 derece dolaylarında olması en ideal olanıdır. Soğan bitkisi yapı olarak soğuğa dayanıklı bitkiler arasında yer almaktadır. -8,-10 derecedeki sıcaklıklara dayanabilme özelliğine sahiptirler. Kumlu-tınlı topraklar, humusça zengin topraklarda çok daha etkili ürünler alınabilmektedir. Soğan yetiştiriciliğinde vegetasyon dönemi içinde ortamda yeterli yağış varsa sulama pek gerek duyulmaz. Daha az yağış alan yerlerde ise sulamaya gereksinim duymaktadır. En uygun sulama şekli ise yağmurlama şeklindeki sulama yöntemidir. 1-2 sulama kafi gelecektir. Baş olgunlaştırma döneminde ise kesinlikle sulama yapılmamalıdır.

Soğan Yetiştiriciliğinde Karşılaşılan Hastalıklar

Soğan Mildiyösü: Soğan yapraklarının dip ve orta kısmında çukurlaşmalar meydana getiren bir hastalıktır. Ortaları hastalığın ilerleyen safhalarında beyazlaşır. Üzerleri küf örtüsü ile kaplı bir hal alır ve lekeler birleşerek yaprağın kurumasına neden olur.

Soğan Sürmesi: Yapraklarda çizgiler halinde kendini göstermektedir. Bu çizgiler yaprak, kın ve yumrularda da olabilir. Lekeler evvela bir yapraklı bitkilerde kendini gösterir. Hastalığa yakalanan bitkiler genelde boylarında uzama durur ve cüce kalırlar.

Soğan Yetiştiriciliğinde Karşılaşılan Zararlılar

  • Soğan Sineği: Bitkide çürümelere sebebiyet verir. Çürümeler genellikle yumruların toprak altında kalan kısmıyla yaprak bölümlerinde oluşur. Bitkide gelişmenin durmasına, sararmaya ve kopmaların oluşmasına sebebiyet verir.

Soğan Pisillidi: Geniş yapraklı bitkilerin yapraklarında buruşma, sertleşme ve renk değişikliği olarak kendini gösterir.  

Soğan Tüketmenin Vücuda Yararları

  • Kalp hastalıklarını önler.
  • Kansere karşı koruyucu özelliğe sahiptir.
  • Sindirim sistemini destekler.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Kemikleri güçlendirir.
  • Kan şekerini düzenler.
  • Ruh sağlığı üzerinde olumlu etkiye sahiptir.
  • Güçlü bir idrar söktürücüdür.
  • Eklem ağrıları dindirir.
  • Atardamarların sertleşmesini engelleyerek elastiki yapıda kalmasına katkı sağlar.
  • Uykusuzluğa iyi gelir.
  • Enfeksiyonlara karşı etkilidir.

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir