Patates (Solanum Tuberosum L.)

Patates Hakkında Genel Bilgi

Tek yıllık kültür bitkileri içinde önemi bir yere sahip olan patates bitkisi, Solanaceae familyasına ait olan yumruları hariç zehirli olan otsu bir kültür bitkisi olup, orijini Türkiye olmayan ender bitkilerdendir. Güney Amerika’nın And dağlarından gelmiştir. Günümüzde patates bitkisi, Türkiye’nin hemen hemen her yerinde yetiştirilmesi mümkündür ancak en fazla olarak Orta Anadolu Bölgesinde üretimi yapılmaktadır. Patates, karbonhidrat, protein, vitamin ve demir gibi besin maddeleri bakımından oldukça zengindir. Kullanım alanı oldukça zengin olan patates bitkisi, insanlar tarafından doğrudan mutfaklarda tüketildiği gibi işlenerek değişik şekillerde (parmak patates, cips vb.) kullanımı mümkündür. Patates insanlar için besin maddesi olarak daha çok Amerika ve Avrupa’da yaygın olarak kullanılmaktadır. Türkiye için temel gıda maddesi olan buğday ne denli önemli ise Avrupa ve Amerika içinde patates o derece büyük önem arz etmektedir. Günümüzde tropik ve yarı tropik 100’e yakın ülkede patates üreticiliği fazlaca yapılmaktadır. Dünyada en fazla üretim patates üretimi Çin tarafından yapılmakta olup bu tüm dünyadaki patates üretiminin %70’ine tekabül etmektedir.

Patates Yetiştiriciliğinde Ekolojik İstekler

Patates genel olarak ılıman, ılıman serin iklim bölgelerinin bir bitkisidir. Patates bitkisi, -2’ye varan sıcaklıklara dayanabilirken daha düşük sıcaklık derecelerine maruz kalmaya başlarsa bitki zarar görmeye başlamaktadır. Düşük sıcaklıklara maruz kaldığı zaman bitkisini toprak üstündeki kısmı zarar görmekte olup ancak daha sonra kendini yenileyebilme özelliğine sahiptirler. Sıcaklıklar 30 dereceyi aştığı zamanda ise bitkide yoğun olarak su kaybı başlar ve yumrular da gelişim durur. Patates bitkisi, kumlu ve fazlaca taşlı topraklar dışında hemen hemen her toprakta yetiştirilebilir. Ancak yine de üretimden fazlaca verim alabilmek adına toprağın derin, süzek ve organik maddece yüksek olması büyük önem arz etmektedir. Patates, kendinden sonra ekilecek bitkiye temiz ve havadar bir toprak bırakmaktadır. Aynı toprağa her yıl patates ekilmesi pek önerilmemektedir. Patates dikiminde toprağın nemli olması çıkışını hızlandırmaktadır. Bu nedenle dikiminden önce toprak çok kuru ise sulama yaparak nemlendirilmesi süreci hızlandıracaktır. Bitkideki su ihtiyacı ise yapraklardaki solma ve sararma ile kendini belli etmektedir. Patates bitkisine ilk su veriliş bitkinin topraktan çıkış ve yumru oluşmaya başladığı evrede olmalıdır. Ancak fazla su verilmesi yumru çürümesine neden olacağından sulama miktarına dikkat edilmelidir. İkinci sulama zamanı ise yumruların oluşmaya başladığı zamandır ayrıca bu zaman bitkinin suya olan ihtiyacının en fazla olduğu zamandır. Üçüncü sulama ise, yumruların şişme evresinde olduğu zamandır bu zaman diliminde toprak mümkün olduğunca nemli bulundurulmalıdır. Diğer sulamalar ihtiyaç olduğunca yapılmalıdır. Sulama az yapıldığında bitki gelişiminde duraksamalar meydana gelmektedir.

Patates Tüketmenin Vücuda Yararları

  • Kemik sağlığı üzerinde olumlu etkiye sahiptir.
  • Cilt sağlığı üzerinde etkin rol oynar.
  • Vücutta kanser hücrelerinin oluşumunu engeller.
  • Kalp ve damar sağlığı üzerinde etkilidir.
  • Stres yönetimi konusunda etkin rol oynar.

Patates Yetiştiriciliğinde Karşılaşılan Hastalık ve Zararlılar

Patates bitkisi, büyüme ve gelişme döneminde birçok hastalık ve zararlıya maruz kalabilmektedir. Bu maruz kalmanın etkisine göre yumru veriminde değişimler meydana gelmektedir. Hastalık ve zararlılar ile zamanında ve doğru yöntemle müdahale edilmesi oluşabilecek zararları minimum seviyelere indireceğinden verim olumsuz yönde etkilenmeyecektir. Temiz tohum kullanımı ve ekim nöbetine dikkat edilmesi hastalık ve zararlıların oluşumunu engelleyecektir.

 

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir