Kayısı

Kayısı Hakkında Genel Bilgi

Ekonomik açıdan önemli bir gelir kaynağı olan kayısı meyvesi, dünyada başta Akdeniz ülkeleri başta olmak üzere birçok ülkede üretimi yapılmaktadır. Kayısı meyvesinin ana vatanı Orta Asya, Batı Çin ve İran’dır. Latince ismi Prunus armeniaca olan kayısı meyvesi Rosaceae familyasının bir üyesidir. Günümüzde dünya üzerinde 1800 civarında kayısı türü olduğu düşünülmektedir. Ancak ekonomik anlamda üretimi yapılan kayısı çeşidi 5-10 arasında değişmektedir. Dünyadaki en önemli kayısı üretim merkezlerinden biri de Anadolu’dur. Ülkemizde kayısı Doğu Anadolu’nun kışları şiddetli soğuk geçen yüksek yerleri ile Karadeniz Bölgesinin çok nemli alanları dışında hemen hemen her yerde yetiştirilme olanağına sahiptir. Kayısı kurutmalık ve sofralık olmak üzere iki çeşit üretimi yapılmaktadır. Dünyada toplam kayısı üretimi 2,5 milyon ton civarında olup, Türkiye’de 500 bin ton ile Dünyada üretimde birinci sırada yer almaktadır. Kuru kayısı dış satımında da Türkiye ilk sıralarda yer alırken kuru kayısı dış satımının %80’lik kısmını tek başına elinde tutmaktadır.

Kayısı Yetiştiriciliğinde Ekolojik İstekler

Kışları nispeten soğuk, yazları sıcak olan yerlerde yetişen kayısı meyvesi, meyvelerinin istenilen seviyede olabilmesi için yetiştiği ortamda havadaki nispi nemin ideal düzeyde olması gerekmektedir. Havadaki nemin düşük olması durumunda fazlaca meyve dökümü gerçekleşir. Havadaki nispi nemin çok fazla olması durumunda ise çil ve monilya gibi hastalıkların oluşma ihtimali fazlalaşmaktadır. Kayısı üretimini olumsuz etkileyen en önemli iklim faktörü ilkbahar geç don olaylarıdır. Çiçek ve küçük meyve dönemlerinde meydana gelen bu donlar büyük ürün kayıplarına neden olarak hatta bazı yıllar hiç ürün alınamamasına sebep olmaktadır. Akdeniz ve Ege bölgelerinde ilkbahar geç donlarını tamamen önlemek pek mümkün olmamaktadır. Kayısı ağacı yarı sıcak  ve sıcak bölgelerde, arazinin bol güneş gören güney yönlerinde, derin, az meyilli, geçirgen, sıcak ve besin maddelerince zengin, tınlı ve hafif kireçli, tınlı, kumlu tınlı ve humuslu topraklarda çok daha fazla verim alınabilmektedir. Kayısı ağaçları diğer meyve türleriyle mukayese edilince nispeten de olsa daha az su istemekle birlikte kayısı ağacı suya ihtiyaç duyduğu dönemde yeterli miktarda sulama yapılması verimi olumlu yönde etkilemektedir. Sulama zamanı, zamanı ve her sulamada verilecek su miktarı toprak yapısına, iklim koşullarına, arazinin eğimine ve ağacın yaşına göre farklılık arz etmektedir. Kayısı ağaçları yılda ortalama 5-10 arası sulamaya gereksinim duyar. Sulamalar etkin bir şekilde yapılmaması durumunda ertesi yıl açacak çiçek sayısında azalmalara neden olur verimde düşüşler meydana gelmektedir.

Kayısı Tüketmenin Vücuda Yararları

  • A vitamini açısından oldukça zengindir.
  • Önemli bir lif kaynağıdır.
  • Kalp sağlığı için olumlu etkilere sahiptir.
  • İçerdiği vitaminlerden dolayı cilt sağlığı üzerinde olumlu etkiye sahiptir.
  • Sindirim sisteminin düzenli çalışmasına destek olur.
  • Toksitlerin vücuttan açılmasına yardımcı olur.
  • Kemik gelişimi üzerinde olumlu etkiye sahiptir.

Kayısı Yetiştiriciliğinde Karşılaşılan Hastalıklar

  • Monilya
  • Yaprak delen
  • Cytospora Kanseri
  • Kayısı sürgün ve dal yanıklığı hastalığı
  • Sharka  virüs hastalığı

Kayısı Yetiştiriciliğinde Karşılaşılan Zararlılar

  • Yazıcı Böcekler
  • Şeftali güvesi
  • Yaprak uyuzu
  • Küçük tomurcuk güvesi
  • Kahverengi koşniller
  • Fidan dip kurtları
  • Kuru meyve güvesi

 

One Comment

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir